Conflicten zijn waardevol

Het is januari 2015. Door twee verschillende mensen in mijn netwerk ben ik gewezen op een interessante training Deep Democracy.  Het ligt precies in de lijn van het werk dat ik als mediator en (dialoog)procesbegeleider doe.

Niet lang daarna zit ik verwachtingsvol in de trein naar Utrecht voor Deep Democracy level 1. Het duurt even voordat ik er achter kom dat ik helemaal niet bij het goede treinstation uitkom. Kluns denk ik, ik had eerder moeten overstappen. Via een omweg kom ik al foeterend op mezelf aan bij de training. De groep is al in groepjes met de check-in begonnen. Een slecht begin. In de groep van ervaren trainers voel ik mij als mediator een vreemde eend in de bijt. Versterkt door het te laat komen voel ik me nog minder op mijn gemak.

Deep Democracy gaat over een manier van besluiten nemen waarbij de wijsheid van de minderheid wordt meegenomen in de besluitvorming. Dit vanuit de overtuiging dat krachtige besluiten juist ontstaan als we de aanwezige diversiteit, kennis, talenten, ervaringen en emoties combineren. Daarbij zijn tegenstellingen wezenlijk en logisch. Deep Democracy is een filosofie en methode ineen. Bij conflicten denk je vaak dat we tegen elkaar moeten vechten, maar door samen te vechten voor de hoogst haalbare oplossing wordt het potentieel van de groep optimaal benut. Deep Democracy biedt praktische kaders en technieken om met uitersten om te gaan en de onderstroom in groepen zichtbaar en hanteerbaar te maken. De kern is in feite heel simpel, namelijk dat zonder te oordelen ervoor gezorgd wordt dat alles wat gezegd moet worden, gezegd kan worden.

De trainster moedigt aan om alles te zeggen wat er ook in onze groep is. Na enige aarzeling deel ik hoe ik mij in de groep voel. Het blijkt een thema te zijn dat breder in de groep leeft. Je een vreemde eend in de bijt voelen. Je minder deskundig voelen dan anderen. Je daardoor niet durven uitspreken in een groep. In een aantal werkvormen van Deep Democracy diepen we het thema uit. We leren de werkvormen en komen tegelijkertijd tot inzichten.

De volgende dag stap ik weer in de trein, de tweede dag van Deep Democracy deel 1. Nu goed opletten dat ik op tijd overstap… Het duurt weer even tot ik tot de ontdekking kom dat ik niet vergeten ben om de vorige keer op tijd over te stappen, maar dat ik in de compleet verkeerde trein ben gestapt. Dezelfde trein als de vorige dag. Hoe dom kun je zijn?! Wat moet de trainer en de groep wel van mij denken. Weer te laat. Wat is er toch aan de hand? Opnieuw een innerlijk conflict. Ik voel dat het mij blokkeert in om me te durven laten zien, me aan te melden om te oefenen met de werkvormen in de groep. Dat deel ik dan weer wel in de groep. Als je deelt wat je voelt, ook al voel je je alleen staan, blijkt dat er altijd meer mensen te zijn die hetzelfde voelen. Het weefsel van een groep en de tegenstellingen in een groep worden zichtbaar.

Niet lang daarna is Deep Democracy deel 2 waarvoor ik me enthousiast aanmeld. Dit keer vertrek ik met de auto. Op tijd vertrokken, maar…. Je raadt het al in de file. Voor de derde achtereenvolgende keer te laat. Kan het nog erger? Dit is absurd! Ik weet dat een deel van de groep ook in deel 1 zat. Ik kan wel door de grond gaan ten opzichte van de trainster en de groep. Het versterkt voor de derde keer de belemmeringen die ik voel. Wat is er toch aan de hand. In de 25 jaar advocatuur heb ik wel voor hetere vuren gestaan. Welke spiegel wordt me voorgehouden?  Dit keer gaan we “pijlen gooien”. Het (innerlijk) conflict dat aanwezig is verscherpen. Dan komt de doorbraak en het inzicht. Ik word me ervan bewust dat ik me door een belemmerende overtuiging  heb laten leiden. En verder dat ik diep in mijn hart altijd een hekel aan conflicten heb gehad. En dat als je je niet uitspreekt je de ontwikkeling van de groep belemmert. Dat een conflict waardevol en zelfs nodig is om jezelf en de ander te laten groeien.

Vanaf dat moment heb ik Deep Democracy deel 2 en deel 3 vol enthousiasme afgerond. Heb het proces me eigen gemaakt en er in geoefend. Alle dagen kwam ik keurig op tijd, een paar keer zelfs een half uur te vroeg. Heb de methode ondertussen in mijn mediations, bij diverse groepen en teams toegepast. Ik ben diep onder de indruk welk potentieel vrijkomt als iedereen de veiligheid voelt om te zeggen wat in hem of haar omgaat!  Als we toestemming hebben om mens te zijn, met alle twijfels, meningen en gevoelens die daarbij horen, komen we tot verbinding en nieuwe inzichten. En het te laat komen op de eerste drie dagen was een “fractile”. Een blokkade die er was en zich in allerlei opzichten uitte. Toen ik mijn blokkade had opgeruimd en weer in flow kwam, deden zich in mijn feitelijke reis met trein en auto ook geen belemmeringen meer voor.