Zonder het Xperiment was ik nooit tot deze keus gekomen

Henk Boering – deelnemer Ontwikkeltraject Xperiment 

Hij kreeg de opdracht om anderhalf uur in een deken – tegen de kou, het was herfst – aan de oever van de IJssel door te brengen en zich te focussen op zichzelf. Wie ben ik? En waar heb ik behoefte aan? Voor Henk Boering, werkzaam bij schoonmaakbedrijf Vlietstra, was dat precies de juiste vraag, want na jarenlang voor anderen en voor het bedrijf klaar te hebben gestaan, had hij eigenlijk weinig notie meer van zichzelf.

De anderhalf duurde lang – ‘ik had het heel koud’ – maar na terugkomst was het helder. ‘Het moest anders in het vervolg.’

Het verhaal van een carrière

Boering begon zijn carrière als kok in een restaurant waar hij á la carte kookte, maar door gezondheidsomstandigheden – vanwege een slechte bloedsomloop kon hij geen hele dagen staan – belandde hij in de schoonmaakbranche. Hij startte als parttime schoonmaker bij Vlietstra, maar ontwikkelde zich in zijn werk en werd opeenvolgend manager specialistische reiniging, districtsmanager en vervolgens was hij tot 2016 operationeel directeur. In dat jaar werd Vlietstra overgenomen door schoonmaakbedrijf Novon en veranderde langzaamaan alles. Een collega van Novon stuurde hem een flyer toe, van het Xperiment van Droom van Zwolle. Boering was getriggerd en besloot zonder veel omhaal deel te nemen. ‘Ik ging er blind in en kwam er met geopende ogen uit’.

Het persoonlijke verhaal

‘Voelen: dat heb ik bij Droom van Zwolle geleerd. Wat zijn je hartenwensen? Wat is liefde? Heel bewust nadenken over mezelf: hoe voel ik me? Hoe zit ik in elkaar?
Dit soort vragen stel ik nu ook op mijn werk aan mensen.’

Tijdens het Xperiment ontstond er bewustzijn over hoe het er werkelijk met hem voorstond en ontvouwde zich zijn verhaal. En dat is een ander verhaal dan hierboven beschreven. ‘Ik ontdekte dat ik al jaren teveel voor mijn kiezen had gehad; ik was moe, uitgeblust en had tal van lichamelijke klachten. Ik bleef maar doorgaan vanuit een onverwoestbaar verantwoordelijkheidsgevoel. Ik vond dat ik alles binnen mijn mogelijkheden moest doen om het bedrijf draaiende te houden. Dat hoorde bij mijn positie. Een collega zei wel tegen mij: ‘Je moet gewoon leuke dingen gaan doen’, maar daar kon ik toen niets mee. Alles aardig en wel dacht ik, maar wie neemt dan de verantwoordelijkheid voor de minder leuke dingen?’

Verstrekkend besluit

Boering ontdekte tijdens het Xperiment zijn talent: de optimist. ‘Ik zie altijd positieve kanten aan een zaak en denk in oplossingen.’ Een inspirerende gave.
Maar ook één met een grote valkuil. In combinatie met zijn verantwoordelijkheidsgevoel en de neiging anderen te ontzorgen, kwamen jarenlang alle ogenschijnlijk onoplosbare problemen op zijn bordje terecht. ‘Eind 2017 wilde mijn lijf niet meer. Er vielen in korte tijd twee managers uit en ik vervulde drie functies ineen.’ Boering nam een week vrij – uniek voor zijn doen – en boekte een vakantie in Noordwijk aan zee samen met zijn vrouw. ‘Lekker met de kop in de wind. Ik pakte mijn oude hobby, tekenen, weer op. Verder hebben mijn vrouw en ik alleen maar gepraat. Wat moet ik? Wat willen we? Ik voelde: ik ga het niet meer doen. Ik ben klaar. Al elf jaar werk ik boven mijn kunnen en doe ik meer dan mijn lijf aan kan. Het is niet reëel om al die prestaties te verwachten van mijzelf. Die bewustwording, beseffen dat dat de situatie was, was voor mij heel lastig.’ De week erna kondigde Boering op zijn werk aan dat hij wilde stoppen als leidinggevende en legde hij een alternatief plan voor.

‘Het was een mooi moment in de groep toen ik in januari tijdens het Xperiment vertelde welke beslissing ik had genomen. Je helpt elkaar door te laten zien dat je stappen kan zetten. Het succes van de een is een aanmoediging voor de ander. Echt, zonder het Xperiment was ik nooit tot deze keus gekomen.’

Boering creëerde, voor zichzelf, de functie van adviseur binnen Vlietstra. Zo wil hij zijn jarenlange ervaring en kennis als leidinggevende in de schoonmaakbranche inzetten op die plekken waar het nodig is. ‘Ik wil mijn talent als optimist op de juiste manier inzetten. We blijven vaak hangen in problemen, terwijl de oplossingen sneller voor handen zijn dan we vermoeden. Ik wil collega’s ondersteunen om tot goede oplossingen te komen.’ Daarnaast koos hij ervoor om vier dagen te gaan werken en heeft als doelstelling met zijn 63ste te stoppen met werken.

Venijnig addertje onder het gras is dat wanneer je een nieuwe en andere keus maakt, het nog wel eens lastig blijkt om niet in oude valkuilen en patronen te stappen. ‘Ik ben echt goed bezig, die vrije dag staat als een huis, maar er vielen gaten in de organisatie die opgevuld moesten worden waardoor ik weinig tijd aan mijn taken als adviseur kan besteden. Ik heb aangegeven dat het de verkeerde kant op gaat. Vanmiddag gaan we oplossingen bespreken.’

Energie is vrijheid

Robert Colijn – adviseur mens, energie en ruimte bij e-Colijn

‘Ik accepteer het onuitlegbare, het wonderlijke systeem van algoritmes waaruit al het leven bestaat, maar het is mijn lust en mijn leven om dat te onderzoeken wat ik wel kan begrijpen.’

Als kind al was Robert Colijn een onderzoeker; een ‘begrijper’; een jongetje dat zich zelfs bewust was van het feit dat hij onderzocht zodat hij zijn inzichten met anderen kon delen. Zijn talent. ‘Ik wil weten. Ik ben een waarheidszoeker. Ik weet inmiddels dat waarheden niet constant zijn, maar zich ontwikkelen met elke keer weer een nieuw laagje waarheid. Wetenschappelijke kennis beslaat bijvoorbeeld maar een klein stukje van wat we kunnen weten, wetenschappelijk onderzoek gaat over het uitbreiden van dat weten.’

Richtingbepalend experiment

Als het om Robert zelf gaat, richt het willen weten zich op ‘het afpellen van laagjes naar de kern van wie je bent.’ ‘Ik heb bij Droom van Zwolle mee gedaan aan Het Xperiment en dat is voor mij zeer richtingbepalend geweest. Het Xperiment heeft mij een structurele basis geboden om me voor lange tijd intensief te richten op mijn persoonlijke ontwikkeling, op vragen als: ‘Wie ben ik in essentie?, Wat zijn mijn talenten? en Waarvoor wil ik mijn talent inzetten?’

Vrijheid

Het ‘uitbreken uit systemen’ zoals Robert het noemt, blijkt een rode draad in zijn leven. En dat is weer onlosmakelijk verbonden met zijn drang en talent om te onderzoeken, vragen te stellen en de zaken des levens vanaf een afstand bekijken. Want wat moet je als dat wat je ziet, of doorziet, strijdig is met jouw waarden en principes?

Op zijn 16e bijvoorbeeld schreef hij – zonder medeweten van zijn ouders – een brief aan de gereformeerde kerk waarin hij zich uitschreef. ‘Ik dacht, ik ga geen contributie betalen om in de hemel te komen, dat is mijn eigen verantwoordelijkheid.’
Toen hij als student Werktuigbouwkunde aan de HTS als enige van zijn klas in militaire dienst moest, schreef hij wederom een brief. Een van zeven kantjes aan het Ministerie van Defensie. ‘Ik werd erkend gewetensbezwaarde. Kern van mijn betoog was: ‘Ik maak ander leven niet kapot en zeker niet op commando en de inschatting van een ander want ik denk zelf na.’

‘Wat mij kenmerkt is een enorme behoefte aan vrijheid. En de mate waarin je jezelf toestaat om daarnaar te zoeken heeft te maken met de beperkingen die je jezelf oplegt. En die jouw omgeving aan je oplegt. Vrijheid betekent voor mij vrij zijn van angst. Dus het is ook altijd een kwestie van veiligheid. En de vraag is wanneer voel ik me veilig genoeg om weer een stap in vrijheid te maken?’

Energie

Robert houdt zich in de regio Zwolle bezig met het thema duurzame energie als zelfstandig adviseur mens, energie en ruimte bij e-Colijn. ‘Energie ligt aan de basis van vrijheid. Als je in de geschiedenis duikt, dan zie je dat we steeds meer vrijheid voor onszelf gecreëerd hebben door nieuwe energiebronnen aan te boren en door techniek naar onze hand te zetten.’

‘Ik probeer op dit moment te begrijpen welk mechanisme mensen aan kan moedigen om nieuwe energiebronnen te omarmen. Ik spreek tegenwoordig niet meer van duurzame energie, maar van schone, onafhankelijke, oneindige en overvloedige energiebronnen. Als deze bronnen dan ook nog van ons mogen zijn, dan hebben we de ultieme vrijheid gecreëerd.’

‘Ik breng wat teweeg’

Robert’s talent schept ruimte. Simpelweg omdat hij door het introduceren van verdiepende inzichten, ruimte schept voor een andere realiteit: ‘Ik wil, voor onze kinderen, een gelukkigere werkelijkheid laten zien.’ De natuurwetten die hij leerde tijdens Het Xperiment over creatie- en ontwikkelingsprocessen – het pad van inspiratie naar realisatie – begeleiden hem op dat pad. ‘Om met de heer Bommel te spreken; daar houd ik mij aan. Ik breng wat teweeg, ook al is het soms een moeizaam verhaal. De wereld van de energie is er een van oude belangen en macht, maar ook hier geldt ‘zonder wrijving geen glans’ en ‘zonder weerstand geen vooruitgang’. Ik gebruik de energietransitie om te laten zien hoe we hoe we onze samenleving op een andere, meer waardige manier in kunnen richten.’

Een levenslange zoektocht naar kennis en wijsheid; het levert Robert een scala aan inzichten op die hij aan het samenbrengen is in het boek in wording De economie van aandacht. ‘Waar geven we aandacht aan? Vanuit welk bewustzijn over onszelf doen we dat? En wat is die aandacht dan waard?’

Ik wil doen waar ik passie en liefde voor heb

Jitske Baarsma – schaalwerker en gastvrouw bij Droom van Zwolle

‘Ik heb een talent voor observeren. Als kind al zat ik graag in een hoekje toe te kijken. Ik heb een opleiding fotografie gedaan. Heerlijk, vanachter de lens de wereld bezien.’ Het talent van Jitske Baarsma zit in wat ze ziet. ‘Ik ben een gevoelig mens. Ik pik de sfeer goed op en voel aan wat mensen nodig hebben. Ik weet precies hoe mijn collega’s graag werken en hoe ze de boel hier aan willen treffen.’ Ze heeft ook een verfijnd oog voor schoonheid. ‘Alles en iedereen heeft een verhaal, een verleden, geheimen. Prachtig vind ik dat.’

Soms valt een kwartje. Met een sprankelende rinkel. Na jaren af en aan zonder werk te zitten en afhankelijk te zijn van een uitkering besefte Jitske dat ze zelf haar dromen na moest jagen. Een keerpunt.

Eerder zag ze dat niet voor zich: ‘Ik ben Jitske en ik ben werkloos. Hoe stel je je voor als je geen werk hebt? Ik voelde me nutteloos. Alsof ik er niet mocht zijn.’ Ze had het idee dat ze buiten de maatschappij stond en in reactie daarop trok ze zich nog verder terug. Dat is ook haar natuur; ze heeft altijd al de behoefte gehad om zichzelf onzichtbaar te maken en durfde niet op de voorgrond te treden. De lotgenotengroep waarbij ze zich had aangesloten via de gemeentelijke instantie die haar op weg hielp naar een baan, bood troost. Samen lachten ze om elkaars sollicitatieblunders en teleurstellingen. Maar hoopvolle verhalen werden er niet gedeeld, want aan succes bij hun pogingen ontbrak het. ‘Iedereen zat in hetzelfde schuitje.’

Haar nieuwsgierigheid en drang om te ontwikkelen wonnen het van haar neiging zich terug te trekken. De gemeentelijke instantie drong er steeds vaker op aan dat ze callcenterwerk moest doen – ‘ik vond dat werk echt verschrikkelijk, zaken of spullen verkopen waar ik niet achter sta’ – maar bood haar tegelijkertijd ook de kans om de training ‘Ik ga staan voor mijn talent’ bij Droom van Zwolle te volgen. Ze greep de kans. ‘Die training schudde mij wakker. Waar stond ik dan wel achter? Ik voelde dat ik wilde doen waar ik passie en liefde voor heb. En leerde dat je daar geen concessies aan moet doen. Dat je simpelweg moet knokken om je droom waar te maken.’

En dat is precies wat ze is gaan doen. Het werd een opleiding tot hondentrimmer. ‘Ik word gelukkig als ik met dieren werk.’ Kort daarna viel haar als een wonder ook nog een baan toe: Droom van Zwolle vroeg haar om schaalwerker bij hen te worden. Ze had wat in te halen en absorbeerde alle nieuwe kennis en ervaring als een spons en leerde in korte tijd waanzinnig veel over zichzelf. ‘Ik vind respect voor mensen belangrijk. Wie je ook bent. Het is belangrijk dat we oog hebben voor ieders wensen, verlangens en accepteren wie ze zijn. Mijn zoon van achttien heeft autisme. Hoe mooi is het als we hem kunnen zien zoals hij is en dat hij dat kan voelen?! Jongeren worden vaak in een hokje geduwd zonder dat er oog is voor hun talent. Ze doen toetsen en volgen opleidingen zonder dat ze weten waar ze van zijn.’ Wanneer ze het hier over heeft veert ze op, vuur in haar ogen.

Van iemand die zichzelf buiten de maatschappij voelde staan maakte ze een grootse sprong: naar iemand die van betekenis wil zijn en verbinding wil maken met diezelfde maatschappij. ‘Ik wil eigenlijk alles. Een hondentrimsalon, mijn fotografiewerk weer oppakken én ik zou heel graag de filosofie van de Droom naar scholen brengen.’ Waar Jitske precies naar op weg is weet ze niet, maar ze is op pad.

Je bent zelf de sleutel tot verandering

Bernadet Haveman – trainer, veranderkundige en oprichter/eigenaar Droom van Zwolle

Mensen zijn geen dubbeltjes. En ‘een kwartje worden’ is daarom al helemaal niet aan de orde. De optie om de waarde van mensen in gradaties uit te drukken bestaat niet in de wereld van Bernadet Haveman. ‘Iedereen is goud. Geen mens uitgezonderd’. Ze wilde als kind al laten zien dat ieder individu waardevol is. ‘Als je puur kijkt naar talent is ieder mens gelijk aan elkaar. Dat gaat voorbij achtergrond, kennis, leeftijd, ervaring, sekse. Ontroerend mooi vind ik dat.’

‘Door jou ben ik wat anders gaan doen’, dat kreeg Bernadet vaak te horen van mensen die ze destijds begeleidde als Arbo-adviseur. ‘Op een gegeven moment dacht ik: ‘dat is dus iets wat ik kan’. Ik voelde de behoefte om de werking van dat talent te onderzoeken. Wat doe ik dan precies? Èn, ik was nieuwsgierig: welke sleutels zorgen voor die verandering in mensen, die positieve ommekeer?’

Loopbaancoach

Ze volgde een tweejarige opleiding levensloop- en loopbaancounceling – ‘vanuit een verlangen naar een intensief loopbaantraject voor mijzelf’ – en daaropvolgend nog een driejarige studie Veranderkunde. ‘Wat ik daar ontdekte strookte met wat ik altijd al voelde; dat loopbaantesten je in een hokje plaatsen – ‘zo ben jij’ zeggen deze testen – in plaats van dat ze je aanmoedigen te luisteren naar wat er in jou leeft. Contact maken met je voelen en je eigenheid ontwikkelen is belangrijk. En in dat proces ben je zelf leidend. Je bent zelf de sleutel tot verandering.’

De werking van talent

Bernadet kreeg met de jaren meer inzicht in de werking van haar eigen talent. Ze ontdekte dat ze goed is in het geven van een boost aan mensen – ze schudt ze wakker – om vanuit hun talent en authenticiteit hun leven vorm te geven. ‘Zittend aan de rivier de Ganges in India viel me het juiste ‘talentwoord’ in. Ik ben een bezieler. Ik spoor mensen aan om bezieling te leggen in wat ze doen.’

Twee mensen, één droom

Tijdens haar opleiding zette ze ook de eerste stap voor de realisatie van haar droom: het luisteren naar een ingeving. ‘Ik maakte een schets van mijn droom. Een plek waar mensen kunnen zijn, ontmoeten en waar ruimte is voor persoonlijke groei.’ In 2009 kwamen Rini en Bernadet met elkaar in contact op een netwerkbijeenkomst. Rini bleek eenzelfde droom te koesteren als Bernadet. ‘Zo bijzonder was dat. Het was meteen helder dat dit de moeite waard was om uit te zoeken.’

Samen verkenden Rini en Bernadet de mogelijkheden. Ze ondervonden obstakels, hielden vol en gingen langzaam op pad om samen hun droom te verwezenlijken. ‘Ik heb geleerd dat je een droom altijd heel serieus moet nemen anders vervliegt het.’ In 2012 opende Droom van Zwolle haar deuren.

Alles doet ertoe

‘Mijn pad gaat over gelijkwaardigheid, bezieling en op eigen wijze invulling geven aan het leven. En wat ik heb geleerd van mijn pad tot nu toe is dat alle ervaringen die je onderweg opdoet ertoe doen. Je hebt ervaringen die heel pijnlijk zijn, teleurstellingen, geworstel. Je denkt soms dat je de verkeerde keus hebt gemaakt, maar dat heb je dus niet, want elke omweg draagt bij aan waar en wie je nu bent. En je kan iedere ervaring meenemen in wat je uiteindelijk teweeg wil brengen.

En wát ik teweeg wil brengen is mij helder. Mijn vergezicht is een gelijkwaardige samenleving waarin ieder mens van waarde is. Leven vanuit eigenheid en je talent is voor mij de route daarnaar toe; ik wil ieder mens aanmoedigen om dat te doen waarvoor ze in de wieg gelegd zijn.’

Met de Droom van Zwolle hebben Rini en Bernadet de ideale plek gecreëerd waar dit proces kan ontstaan. Door verhalen met elkaar uit te wisselen. Door met elkaar te groeien en ontwikkelen. En door de vraag aan elkaar te stellen: wat heb jij nodig om voluit tot bloei te komen? ‘In die zin klopt het zo waar ik nu sta. Dit is mijn pad. En ik vind het gaaf om zo bezield mijn werk te kunnen doen.’

Ik ben langzaamaan van het conflict gaan houden

Rini te Velthuis – mediator, procesbegeleider en oprichter/eigenaar van Droom van Zwolle

‘Ik dacht dat ik een denker was. Nu weet ik dat ik een denkende voeler ben. En zelfs meer dan dat. Ik kan mijn denken in dienst stellen van mijn hart. En van daaruit meer realiseren dan mijn denken ooit voor mogelijk had gehouden.’

Vrouw. Advocate. Vennoot bij het advocatenkantoor. Een pracht van een carrière waar ze zeventien jaar hard voor had gewerkt. ‘Ik heb dat werk altijd met veel plezier gedaan’. Maar ze zat wel tot half ’s één nachts te tikken achter de computer en in het weekend had ze vaak migraine. ‘Ik was me aan het bewijzen, alleen had ik dat zelf niet in de gaten. Ik kon geen maat houden.’ Tot haar man haar tot de orde riep: ‘Als je zo doorgaat word je ziek of krijg je spijt omdat je onvoldoende tijd aan je kinderen hebt gegeven.’

Nu moet Rini te Velthuis er hartelijk om lachen; om haar toezeggingen dat na een drukke periode een rustige zou volgen, want ze realiseert zich dat dit, al haar beloftes ten spijt, eigenlijk nooit het geval was. Ze kon maar geen balans vinden tussen werk en privé.

Ze sloeg een nieuwe weg in en startte met een diepgaand spiritueel ontwikkelpad. Ze liep ‘het pad van hoofd naar hart’ zoals ze het zelf mooi noemt en leerde van daaruit te werken en te leven.

Luisteren naar alle perspectieven
‘Ik ontdekte dat ik in mijn rol als advocaat een conflict veelal vanuit één kant benaderde. Terwijl ik liever het conflict vanuit verschillende perspectieven wilde bekijken en vanuit het idee dat ieder mens eigenlijk het beste in staat is om zijn eigen conflicten op te lossen.’ Rini ging op zoek naar een duurzamere manier van conflicthantering. Ze volgde een mediation-opleiding en schakelde van haar rol als advocaat naar die van mediator. Vervolgens werd ze opgeleid in de methode Deep Democracy; een methode waarbij eerst naar alle perspectieven wordt geluisterd voordat een besluit wordt genomen. ‘Je zoekt expliciet naar de afwijkende mening. Toen pas kwam ik erachter dat ik altijd al een gloeiende hekel heb gehad aan conflicten en spanning. Ik heb een sterke wil om harmonie te scheppen. Terwijl juist harmonie en verbinding mogelijk is als je de verschillen bespreekbaar durft te maken en respecteert. Als het ergens schuurt is dat een mogelijkheid tot ontwikkeling, te ontdekken wie je bent, wat je waarden zijn, wat je belangrijk vindt en hoe je verder wilt. Ik ben om die reden langzaamaan oprecht van het conflict gaan houden.’

Innerlijk conflict
Daar behoort het innerlijke conflict ook toe. De strijd tussen hart en hoofd waarbij ieder mens obstakels opwerpt die hem of haar verhinderen dromen waar te maken. Door haar eigen innerlijke conflicten aan te gaan heeft ze de weg vrij gemaakt om naar haar hartenwens te luisteren: het creëren van Droom van Zwolle. ‘Ik wilde heel graag dat er een plek zou zijn in Zwolle waar groei en ontwikkeling centraal zouden staan. Door aanmoediging van mensen uit mijn omgeving ging ik geloven dat het kon. En ik kreeg opnieuw bevestigd dat als je iets ècht van harte wilt, je gelooft dat het kan èn je weet door te zetten, het gaat gebeuren.’

Droom van Zwolle staat als een huis
De rest is geschiedenis; Droom van Zwolle staat als een huis. En – was de cirkel altijd maar zo mooi rond – op deze plek kan Rini doen wat ze het liefste doet. In de Droom is er alle ruimte voor het bespreekbaar maken en oplossen van (innerlijke)conflicten en complexe vraagstukken, vanuit verschillende perspectieven en met het oog op de ontwikkeling van individuen, organisaties en onze samenleving. Dialoog, mediation en Deep Democracy hebben er een plek gevonden. ‘Het is mijn missie om de weg vrij te maken voor de best mogelijke besluitvorming en creatie vanuit het hart.’