Dialoog en de Kracht van Kwetsbaarheid

In Droom van Zwolle begeleidde ik een dialoog over de kracht van kwetsbaarheid. In een dialoog spreken alle deelnemers om de beurt, nemen de tijd die nodig is en de anderen luisteren. Een goede dialoog leidt vaak tot mooie inzichten. In de dialoog realiseerde ik mij, dat ik mijn kwetsbaarheid pas durfde te laten zien vanaf de tijd dat ik mijzelf krachtig genoeg voelde. Als jonge advocate had ik onvoldoende parate kennis, nog geen praktijkervaring en toch moest ik de belangen van mijn vaak veel oudere cliënten behartigen. Ik moest het voornamelijk hebben van mijn inzet en doorzettingsvermogen en durfde zeker niet te laten zien dat ik onzeker was. Ik had een hele dikke muur opgebouwd. Ik realiseerde me tijdens de dialoog dat die muur ook een functie heeft. De muur is er om je te beschermen. Anders zou je, tenminste dat denk je, omver geblazen worden. Met de groei van mijn zelfvertrouwen kon mijn muur gedurende de jaren daarna steeds dunner worden. Nu durf ik het niet te kunnen, het niet te weten, fouten te maken, anderen om hulp te vragen, omdat ik voldoende zelfvertrouwen en zelfwaardering heb in de dingen die ik wel kan, wel weet en wel te bieden heb. Dat voelt als een bevrijding. Ik kan mezelf zijn. Kwetsbaar durven zijn vereist innerlijke kracht. Zolang je die nog niet voelt is met een muurtje niets mis.
Ik ben dankbaar voor de bescherming van het muurtje, maar nog dankbaarder dat ik de moed heb gehad om de stap tot persoonlijke ontwikkeling te zetten. Weten wie ik ben geeft me het zelfvertrouwen dat nodig is om kwetsbaar te durven zijn en me vrij te voelen.

 

Ik wil doen waar ik passie en liefde voor heb

Jitske Baarsma – schaalwerker en gastvrouw bij Droom van Zwolle

‘Ik heb een talent voor observeren. Als kind al zat ik graag in een hoekje toe te kijken. Ik heb een opleiding fotografie gedaan. Heerlijk, vanachter de lens de wereld bezien.’ Het talent van Jitske Baarsma zit in wat ze ziet. ‘Ik ben een gevoelig mens. Ik pik de sfeer goed op en voel aan wat mensen nodig hebben. Ik weet precies hoe mijn collega’s graag werken en hoe ze de boel hier aan willen treffen.’ Ze heeft ook een verfijnd oog voor schoonheid. ‘Alles en iedereen heeft een verhaal, een verleden, geheimen. Prachtig vind ik dat.’

Soms valt een kwartje. Met een sprankelende rinkel. Na jaren af en aan zonder werk te zitten en afhankelijk te zijn van een uitkering besefte Jitske dat ze zelf haar dromen na moest jagen. Een keerpunt.

Eerder zag ze dat niet voor zich: ‘Ik ben Jitske en ik ben werkloos. Hoe stel je je voor als je geen werk hebt? Ik voelde me nutteloos. Alsof ik er niet mocht zijn.’ Ze had het idee dat ze buiten de maatschappij stond en in reactie daarop trok ze zich nog verder terug. Dat is ook haar natuur; ze heeft altijd al de behoefte gehad om zichzelf onzichtbaar te maken en durfde niet op de voorgrond te treden. De lotgenotengroep waarbij ze zich had aangesloten via de gemeentelijke instantie die haar op weg hielp naar een baan, bood troost. Samen lachten ze om elkaars sollicitatieblunders en teleurstellingen. Maar hoopvolle verhalen werden er niet gedeeld, want aan succes bij hun pogingen ontbrak het. ‘Iedereen zat in hetzelfde schuitje.’

Haar nieuwsgierigheid en drang om te ontwikkelen wonnen het van haar neiging zich terug te trekken. De gemeentelijke instantie drong er steeds vaker op aan dat ze callcenterwerk moest doen – ‘ik vond dat werk echt verschrikkelijk, zaken of spullen verkopen waar ik niet achter sta’ – maar bood haar tegelijkertijd ook de kans om de training ‘Ik ga staan voor mijn talent’ bij Droom van Zwolle te volgen. Ze greep de kans. ‘Die training schudde mij wakker. Waar stond ik dan wel achter? Ik voelde dat ik wilde doen waar ik passie en liefde voor heb. En leerde dat je daar geen concessies aan moet doen. Dat je simpelweg moet knokken om je droom waar te maken.’

En dat is precies wat ze is gaan doen. Het werd een opleiding tot hondentrimmer. ‘Ik word gelukkig als ik met dieren werk.’ Kort daarna viel haar als een wonder ook nog een baan toe: Droom van Zwolle vroeg haar om schaalwerker bij hen te worden. Ze had wat in te halen en absorbeerde alle nieuwe kennis en ervaring als een spons en leerde in korte tijd waanzinnig veel over zichzelf. ‘Ik vind respect voor mensen belangrijk. Wie je ook bent. Het is belangrijk dat we oog hebben voor ieders wensen, verlangens en accepteren wie ze zijn. Mijn zoon van achttien heeft autisme. Hoe mooi is het als we hem kunnen zien zoals hij is en dat hij dat kan voelen?! Jongeren worden vaak in een hokje geduwd zonder dat er oog is voor hun talent. Ze doen toetsen en volgen opleidingen zonder dat ze weten waar ze van zijn.’ Wanneer ze het hier over heeft veert ze op, vuur in haar ogen.

Van iemand die zichzelf buiten de maatschappij voelde staan maakte ze een grootse sprong: naar iemand die van betekenis wil zijn en verbinding wil maken met diezelfde maatschappij. ‘Ik wil eigenlijk alles. Een hondentrimsalon, mijn fotografiewerk weer oppakken én ik zou heel graag de filosofie van de Droom naar scholen brengen.’ Waar Jitske precies naar op weg is weet ze niet, maar ze is op pad.

Je bent zelf de sleutel tot verandering

Bernadet Haveman – trainer, veranderkundige en oprichter/eigenaar Droom van Zwolle

Mensen zijn geen dubbeltjes. En ‘een kwartje worden’ is daarom al helemaal niet aan de orde. De optie om de waarde van mensen in gradaties uit te drukken bestaat niet in de wereld van Bernadet Haveman. ‘Iedereen is goud. Geen mens uitgezonderd’. Ze wilde als kind al laten zien dat ieder individu waardevol is. ‘Als je puur kijkt naar talent is ieder mens gelijk aan elkaar. Dat gaat voorbij achtergrond, kennis, leeftijd, ervaring, sekse. Ontroerend mooi vind ik dat.’

‘Door jou ben ik wat anders gaan doen’, dat kreeg Bernadet vaak te horen van mensen die ze destijds begeleidde als Arbo-adviseur. ‘Op een gegeven moment dacht ik: ‘dat is dus iets wat ik kan’. Ik voelde de behoefte om de werking van dat talent te onderzoeken. Wat doe ik dan precies? Èn, ik was nieuwsgierig: welke sleutels zorgen voor die verandering in mensen, die positieve ommekeer?’

Loopbaancoach

Ze volgde een tweejarige opleiding levensloop- en loopbaancounceling – ‘vanuit een verlangen naar een intensief loopbaantraject voor mijzelf’ – en daaropvolgend nog een driejarige studie Veranderkunde. ‘Wat ik daar ontdekte strookte met wat ik altijd al voelde; dat loopbaantesten je in een hokje plaatsen – ‘zo ben jij’ zeggen deze testen – in plaats van dat ze je aanmoedigen te luisteren naar wat er in jou leeft. Contact maken met je voelen en je eigenheid ontwikkelen is belangrijk. En in dat proces ben je zelf leidend. Je bent zelf de sleutel tot verandering.’

De werking van talent

Bernadet kreeg met de jaren meer inzicht in de werking van haar eigen talent. Ze ontdekte dat ze goed is in het geven van een boost aan mensen – ze schudt ze wakker – om vanuit hun talent en authenticiteit hun leven vorm te geven. ‘Zittend aan de rivier de Ganges in India viel me het juiste ‘talentwoord’ in. Ik ben een bezieler. Ik spoor mensen aan om bezieling te leggen in wat ze doen.’

Twee mensen, één droom

Tijdens haar opleiding zette ze ook de eerste stap voor de realisatie van haar droom: het luisteren naar een ingeving. ‘Ik maakte een schets van mijn droom. Een plek waar mensen kunnen zijn, ontmoeten en waar ruimte is voor persoonlijke groei.’ In 2009 kwamen Rini en Bernadet met elkaar in contact op een netwerkbijeenkomst. Rini bleek eenzelfde droom te koesteren als Bernadet. ‘Zo bijzonder was dat. Het was meteen helder dat dit de moeite waard was om uit te zoeken.’

Samen verkenden Rini en Bernadet de mogelijkheden. Ze ondervonden obstakels, hielden vol en gingen langzaam op pad om samen hun droom te verwezenlijken. ‘Ik heb geleerd dat je een droom altijd heel serieus moet nemen anders vervliegt het.’ In 2012 opende Droom van Zwolle haar deuren.

Alles doet ertoe

‘Mijn pad gaat over gelijkwaardigheid, bezieling en op eigen wijze invulling geven aan het leven. En wat ik heb geleerd van mijn pad tot nu toe is dat alle ervaringen die je onderweg opdoet ertoe doen. Je hebt ervaringen die heel pijnlijk zijn, teleurstellingen, geworstel. Je denkt soms dat je de verkeerde keus hebt gemaakt, maar dat heb je dus niet, want elke omweg draagt bij aan waar en wie je nu bent. En je kan iedere ervaring meenemen in wat je uiteindelijk teweeg wil brengen.

En wát ik teweeg wil brengen is mij helder. Mijn vergezicht is een gelijkwaardige samenleving waarin ieder mens van waarde is. Leven vanuit eigenheid en je talent is voor mij de route daarnaar toe; ik wil ieder mens aanmoedigen om dat te doen waarvoor ze in de wieg gelegd zijn.’

Met de Droom van Zwolle hebben Rini en Bernadet de ideale plek gecreëerd waar dit proces kan ontstaan. Door verhalen met elkaar uit te wisselen. Door met elkaar te groeien en ontwikkelen. En door de vraag aan elkaar te stellen: wat heb jij nodig om voluit tot bloei te komen? ‘In die zin klopt het zo waar ik nu sta. Dit is mijn pad. En ik vind het gaaf om zo bezield mijn werk te kunnen doen.’

Ik ben langzaamaan van het conflict gaan houden

Rini te Velthuis – mediator, procesbegeleider en oprichter/eigenaar van Droom van Zwolle

‘Ik dacht dat ik een denker was. Nu weet ik dat ik een denkende voeler ben. En zelfs meer dan dat. Ik kan mijn denken in dienst stellen van mijn hart. En van daaruit meer realiseren dan mijn denken ooit voor mogelijk had gehouden.’

Vrouw. Advocate. Vennoot bij het advocatenkantoor. Een pracht van een carrière waar ze zeventien jaar hard voor had gewerkt. ‘Ik heb dat werk altijd met veel plezier gedaan’. Maar ze zat wel tot half ’s één nachts te tikken achter de computer en in het weekend had ze vaak migraine. ‘Ik was me aan het bewijzen, alleen had ik dat zelf niet in de gaten. Ik kon geen maat houden.’ Tot haar man haar tot de orde riep: ‘Als je zo doorgaat word je ziek of krijg je spijt omdat je onvoldoende tijd aan je kinderen hebt gegeven.’

Nu moet Rini te Velthuis er hartelijk om lachen; om haar toezeggingen dat na een drukke periode een rustige zou volgen, want ze realiseert zich dat dit, al haar beloftes ten spijt, eigenlijk nooit het geval was. Ze kon maar geen balans vinden tussen werk en privé.

Ze sloeg een nieuwe weg in en startte met een diepgaand spiritueel ontwikkelpad. Ze liep ‘het pad van hoofd naar hart’ zoals ze het zelf mooi noemt en leerde van daaruit te werken en te leven.

Luisteren naar alle perspectieven
‘Ik ontdekte dat ik in mijn rol als advocaat een conflict veelal vanuit één kant benaderde. Terwijl ik liever het conflict vanuit verschillende perspectieven wilde bekijken en vanuit het idee dat ieder mens eigenlijk het beste in staat is om zijn eigen conflicten op te lossen.’ Rini ging op zoek naar een duurzamere manier van conflicthantering. Ze volgde een mediation-opleiding en schakelde van haar rol als advocaat naar die van mediator. Vervolgens werd ze opgeleid in de methode Deep Democracy; een methode waarbij eerst naar alle perspectieven wordt geluisterd voordat een besluit wordt genomen. ‘Je zoekt expliciet naar de afwijkende mening. Toen pas kwam ik erachter dat ik altijd al een gloeiende hekel heb gehad aan conflicten en spanning. Ik heb een sterke wil om harmonie te scheppen. Terwijl juist harmonie en verbinding mogelijk is als je de verschillen bespreekbaar durft te maken en respecteert. Als het ergens schuurt is dat een mogelijkheid tot ontwikkeling, te ontdekken wie je bent, wat je waarden zijn, wat je belangrijk vindt en hoe je verder wilt. Ik ben om die reden langzaamaan oprecht van het conflict gaan houden.’

Innerlijk conflict
Daar behoort het innerlijke conflict ook toe. De strijd tussen hart en hoofd waarbij ieder mens obstakels opwerpt die hem of haar verhinderen dromen waar te maken. Door haar eigen innerlijke conflicten aan te gaan heeft ze de weg vrij gemaakt om naar haar hartenwens te luisteren: het creëren van Droom van Zwolle. ‘Ik wilde heel graag dat er een plek zou zijn in Zwolle waar groei en ontwikkeling centraal zouden staan. Door aanmoediging van mensen uit mijn omgeving ging ik geloven dat het kon. En ik kreeg opnieuw bevestigd dat als je iets ècht van harte wilt, je gelooft dat het kan èn je weet door te zetten, het gaat gebeuren.’

Droom van Zwolle staat als een huis
De rest is geschiedenis; Droom van Zwolle staat als een huis. En – was de cirkel altijd maar zo mooi rond – op deze plek kan Rini doen wat ze het liefste doet. In de Droom is er alle ruimte voor het bespreekbaar maken en oplossen van (innerlijke)conflicten en complexe vraagstukken, vanuit verschillende perspectieven en met het oog op de ontwikkeling van individuen, organisaties en onze samenleving. Dialoog, mediation en Deep Democracy hebben er een plek gevonden. ‘Het is mijn missie om de weg vrij te maken voor de best mogelijke besluitvorming en creatie vanuit het hart.’

Ultiem vrij en ongeremd!

In het wild – estafette
De Tzolkin (red. de heilige kalender van de maya’s) van zaterdag 14 juli j.l. was er duidelijk in. Ik twijfelde nog welk weekend ik 24 uur alleen in de ongerepte natuur door zou gaan brengen. Zoals iedere morgen zat ik in de tuin met een kop koffie. ‘Focus vandaag op jouw verbinding met de bron’, staat er. En verderop ‘gebruik daarbij de signalen van de aarde en ga waar je voeten je brengen’.
Helder. Vandaag is de dag om op pad te gaan.

Snel pak ik wat spullen bij elkaar, gooi mijn rugzak in de auto en vertrek richting Schiermonnikoog. Ik wil slapen in een duinpan. Onderweg denk ik aan wat ik bij me heb. Een brander om te koken heb ik niet meegenomen. Het is kurkdroog in de natuur en ik durf het niet aan om open vuur te maken. Dat betekent ook geen koffie. Hmm, dat kan nog wel eens een dingetje worden. Maar ja, ik ben al onderweg en heb er ook niet aan gedacht om een thermoskan heet water mee te nemen. Een zaklamp heb ik ook niet. Zo doe ik dat dus. Vanuit een impuls gá ik. Onbevangen op weg. En misschien een tikkie naïef.

In kaftanjurk met strohoed op
Op Schier huur ik een fiets met een karretje. Ik drink nog een pint bij de strandtent en dan zet ik de telefoon uit. Het is zover. Ik ben nog nooit op de oostkant van Schier geweest, dus dat lijkt mij de plek waar ik naar toe moet gaan. Daar is niets heb ik al gehoord en ik zie op de fietskaart dat zelfs de paden op een gegeven moment ophouden. Mooi!
Ik fiets zover ik kan en ga dan met de fiets en het karretje aan de hand verder. De zon brandt fel. De steekvliegen hebben me in de smiezen. Daar ben ik allergisch voor. Nog even en dan kan ik vast de oversteek maken, dwars door de duinen naar het strand. Maar niet dus. Het hele gebied is afgezet met schrikdraad. Ik moet het hele eind terug. Goed voorbereid weer.

Ik grinnik, spring op de fiets en rijd over een pad wat geen pad is. Het karretje schiet los van de fiets als ik over een hobbel heen ga. Met veel getrek en gezwoeg krijg ik hem weer aangekoppeld. Lopend ga ik verder, maar na een paar meter verder rolt de kar op zijn zij. Mijn spullen vallen eruit en ik voel een dreun op mijn onderbeen. Dat wordt vast een enorme blauwe plek. Gek wijf met je leren laarsjes, kaftanjurk en strohoed.
Via de reddingswegdie achter de duinen langs loopt kom ik in de buurt van de plek waar ik mijn zinnen op heb gezet. Maar de afstand tot de perfecte duinpan is langer dan ik dacht. En het is warm, heel warm.

Geploeter
Via een woest pad met een dikke laag stro erop kom ik met fiets en kar langs een smal stoffig paadje dat naar het strand leidt. Ik koppel het karretje los van de fiets en sleur het ding ploeterend over het smalle pad. Ik val een paar keer, sta weer op en als ik het strand van ver zie overvalt me een gevoel van overwinning. Ik ben ongeremd! Ik ben kapot. Eindelijk kan die kar aan de kant.
Nu nog het hele stuk terug om de fiets op te halen. Als ik het pad nog een keer afloop zie ik dat er ook een smal recht pad achter de duinen loopt dat ik had kunnen nemen. Tjonge. Het is twee uur geleden dat ik mijn biertje dronk en offline ging. Een barre tocht over een klein eiland. Ik mijmer hoeveel tijd het kost om het hele eiland rond te fietsen. Twee uur schat ik in.

De zee, de zee, de zee!
Als ik eindelijk mijn spullen op de plek van bestemming heb komt de beloning. Ik sta op het hoogste punt van de duinen. Het strand is breed en de zee lijkt oneindig. Een paar meeuwen vliegen vlak boven het glinsterende water, de golven rollen in een rustige maar stevige cadans het strand op. Tot mijn vreugde zie ik geen mens. Het is zinderend warm, de zon is fel, goddank staat er een stevige wind.

De zee lonkt, dus ik gooi mijn kleren uit en loop de duin af. Het is best een eind lopen en ik voel de hitte van het zand in mijn voetzolen branden. Ik had slippers aan moeten doen.
Mijn hoofd gloeit, ondanks de hoed die ik draag. Zweet overal. En ja hoor, nog meer steekvliegen. Er is niemand, ik ben alleen. De zee, de zee, de zee! In een stevig tempo loop ik door, mijn voetzolen doen inmiddels pijn van het hete zand. Moet ik nu juist langzaam lopen of snel?

Euforie
En dan is het moment daar waar ik het allemaal voor gedaan heb. Mijn voeten in het koele water. Er gaat een schok door mijn lijf. Ik loop net zo lang door totdat ik niet meer kan staan.
Tjonge. Mijn huid prikt en tintelt. Het koele zeewater doet meteen zijn werk. Ik laat mezelf een poosje drijven. Het wordt rustig in mijn lijf. De hitte is weggetrokken en het razen in mijn hoofd is gestopt. Als ik aan mijn armen voel dan merk ik dat mijn huid koud en strak is. Ik draai me om en voel de bodem van de zee weer onder mijn voeten. Mijn hoofd steekt net boven het water uit en ik tuur een poosje over het wateroppervlak. Er hangen een paar druppels water aan mijn wimpers. En terwijl ik dat denk voel ik het prikken in mijn ogen. Als ik met mijn tong langs mijn lippen ga proef ik zout. Ik voel een golf van euforie door mijn lijf stromen, spring op en joel. Sta stil en duik weer onder water.

Ik zing ‘Staying alive’
‘Dit is het, dit is het!’, zeg ik hardop. De natuur is een wonder. Wonderschoon ook.Ik mijmer erop en hoor mezelf hardop zeggen ‘Leven is mooi’. Daar kan ik wel wat mee, dat reikt veel verder dan de geijkte uitspraak “hèt leven is mooi”. Want of ‘het leven’ daadwerkelijk mooi is, is nogal afhankelijk van de ‘bubbel’ waarin je leeft. Ik moet glimlachen om mijn recalcitrante draak die meteen de kop opsteekt. De draak die er op uit is om neuzen op de feiten te drukken. Over de ellende waar veel mensen in zitten, over de aarde die we uitputten en die zwaar belast is door de vervuiling.

Ik haal diep adem. Ik ben nietig, ik voel me kwetsbaar. Ik ben sterk, ik voel me krachtig. Wild.
Ultiem vrij! Ik spring, dans en speel in de branding. Schreeuw keihard tegen de wind in. Heerlijk dit. Ik maak er tijdens een lange wandeling een spel van om over de kwallen te springen die op het strand liggen. Ik zing ‘Staying alive’, wat een fijn ritme heeft om op te springen. Op precies de goede plek springen is een kwestie van afgestemd zijn.
Afgestemd zijn… Dat gebeurt dus als vanzelf hier.

-Bernadet Haveman-

“Ik laat zien dat het anders kan”
Anniek Docter – Zelfstandig Merkstrateeg en visueel ontwerper

Anniek Docter – destijds Hoofd Marketing bij Zwolse Theaters, nu zelfstandig merkstrateeg en visueel ontwerper bij DOCMERK – over het ontwikkeltraject ‘Xperiment’:

“Tevreden bekijk ik de muren van het kantoor. Tientallen post-its, een immense planning, drie fraaie posters, een uitdraai met cijfers en een reeks spreads voorzien van op-en aanmerkingen. Ik kijk op mijn horloge. Tien voor elf. Ik pak nog een kop koffie en tien minuten later laat ik ze binnen. Toch enigszins gespannen. Stap voor stap lopen ze langs de muren. Ze kijken, wijzen, lezen, mompelen wat, kijken me aan en zeggen: ‘Nou Anniek, vertel!’ 

Ik neem ze mee langs het ‘beeldencircus’ aan de muur. Ik toon ze de selectie van de fotograaf, licht een nieuw campagneconcept toe, deel de social media resultaten, praat ze bij over bijzonderheden in ons team en beantwoord een paar prangende vragen.

Als ik nog geen kwartier later achter mijn bureau zit, betrap ik mezelf op een enorme grijns. Is this for real? Ik kan het bijna niet geloven. Zo kan het dus ook.

Maan-den-lang heb ik gerapporteerd in tekst. Net zoals de rest van het MT. Elke week stuurden we de directie een e-mail om ze te updaten over relevante zaken binnen onze teams. Want: zo deden we dat. En hoewel ik best vlot typ was het tikken van deze e-mail elke week weer een kwelling. Zonde van mijn tijd vond ik het. Daarentegen begreep ik heus wel dat het voor hen prettig is om te weten wat er speelt binnen een organisatie.

Tijdens een van de trainingsdagen van het Xperiment besloot ik: ik laat zien dat het anders kan. Leuker, efficiënter en op míjn manier. Wat die manier was, wist ik op die bewuste dag nog niet. Dat moment kwam later. En wijst me nog regelmatig de weg.”

Lees meer over Xperiment.